Dünya Alzheimer Günü

Halk arasında bunama olarak da bilinen demans hastalığının en yaygın formu olan Alzheimer, beyin hücrelerinin ölmesine bağlı olarak kişinin bilişsel fonksiyonlarının azalmasına neden olan nörolojik bir hastalıktır. Hastalığın neden olduğu beyin hücrelerindeki azalmaya bağlı olarak beyin, büzüşerek küçülür. Bu da kişide hafıza problemlerinin oluşmasına yol açar.
Yaşlı kişiler arasında bunamanın en yaygın nedenidir. Genellikle 60 yaşından sonra görülen Alzheimer hastalığının belirtileri, yavaş yavaş ortaya çıkar ve zaman içinde kişiyi günlük işlerini kendi başına yapamayacak derecede olumsuz etkiler.
Hastanın duygu ve düşüncelerini kontrol edebilmesini engelleyen hastalık, başlangıç döneminde basit, tolere edilebilir unutkanlıklara yol açar. Ancak zaman içinde ilerleyerek, kişinin yakın geçmişte ne yaptığını hatırlayamamasına neden olur. Kişi, arkadaşlarını, ailesini, eşini ve hatta çocuklarını dahi tanıyamaz hale gelir.
Alzheimer hastalığının kesin olarak nedeni henüz anlaşılamamıştır. Ancak hastalığın, genetik, yaşam tarzı ve çevresel faktörler gibi etkenlerin sonucunda tetiklenebileceği bilinmektedir. Alzheimer hastalığında beyinde ortaya çıkan farklılıklar, belirtilerin ortaya çıkmasından yıllar öne başlar. Dolayısıyla kişi, Alzheimer olduğunun farkına varmaz.
Beta amiloid protein parçacıklarının beyinde birikmesine bağlı olarak sinir hücrelerinin arasındaki iletişim bozulur. Zamanla beyin hücreleri, sağlıklı bireylerinkine oranla daha hızlı ölmeye başlar. Beyinde oluşan bu anormallikler, beynin hafızayı ilgilendiren kısmı olan hipokampus bölgesinde başlar ve zaman içinde tüm beyne yayılır.
Beynin küçülmesine yol açan bu durumda beyin küçülerek pek çok fonksiyonunu kaybeder. Tüm bu hasarlanma, öğrenmeden sorumlu olan asetilkolin adlı proteinin azalmasına yol açarken, beyinde glutamat adlı madde artar. Farklı bir deyişle başlangıçta öğrenme ve hafızayı etkileyen Alzheimer, hastalığın yıllar içinde yavaşça ilerlemesiyle diğer zihinsel faaliyetlerde de aksama ve bozulmalara yol açarak yaşamsal problemlerin ortaya çıkmasına neden olur.
Çağımızın maalesef en tehlikeli hastalığı haline gelen Alzheimer tedavisi bulunurmu bilinmez ama insanoğlunun uzunca yıllar en çetin sınavlarından biri olarak tarihte yerini almaya devam edecek...

Ömer Kenan ERDOĞAN
21 Eylül 2020 14:40